Wielkopolskie równiny


Link 25.02.2011 :: 00:00 Komentuj (0)
Wiele dworków, majątków,
Ogrodowych zakątków
Wielkopolskie hołubią równiny...

[Jacek Kaczmarski]

W 1955 r. ukazała się książka I. F. Tłoczka, Miasteczka rolnicze w Wielkopolsce. Zawiera archaiczne dziś, lecz dlatego ciekawe ilustracje i mnóstwo konkretnych wiadomości, zanurzonych w sosie ówczesnej propagandy, dotyczących historii i  uwarunkowań architektonicznych wielkopolskich miasteczek po obu stronach kordonu granicznego, struktury ludności i kwestii społecznych.
Jak wyglądają te miasteczka po ponad pół wieku od przedstawienia ich w książce i po przemianach ustrojowych?

darmowy hosting obrazków
Badania nad ustaleniem związku między rolniczym użytkowaniem ziemi a formą osadniczą wielkopolskich miasteczek rozciągnięto na część historycznego obszaru Wielkopolski, zawartą między bagiennymi dolinami Noteci, dolnej Obry i Baryczy -od północy, zachodu i południa oraz Warty i górnej Noteci - od wschodu.
darmowy hosting obrazków
Obszar ten pokrywa się w pewnym przybliżeniu z dorzeczem środkowego odcinka Warty.
darmowy hosting obrazków
Żerków Znaczenie osady wynikało z jej położenia na "starej drodze" wrocławsko-toruńskiej będącej szlakiem komunikacyjnym w XIII w. dopóki ruch handlowy nie przeniósł się na "nową drogę", przebiegająca przez Kalisz, Konin i Radziejów.
darmowy hosting obrazków
  Żerków. W obecnej zabudowie wyróżniają się dwa rodzaje budynków: jedne typowo
miejskie, zajmujące się wnętrze  owalnicy i drugie w siedliskach
rolnych położone na zewnątrz.

darmowy hosting obrazków
Z okresu renesansu pochodzą założenia architektoniczne[...] w Śmiełowie.
darmowy hosting obrazków
Typem miasteczka, którego plan w sposób charakterystyczny przedstawia stopniowe przekształcenie się osady wiejskiej na miejską, jest Zagórów, położony na lewobrzeżnym stoku doliny Warty...
darmowy hosting obrazków
Zagórów należał w okresie gospodarki kapitalistycznej do miasteczek o silnie rozwiniętym drobnym rzemiośle i handlu, czemu sprzyjało położenie w węźle komunikacyjnym i  rozległe wiejskie zaplecze.
darmowy hosting obrazków
Regularny układ Zagórowa nie jest wynikiem jednorazowej akcji, przeczy temu bowiem zbyt silne rozczłonkowanie miasteczka nie dające się inaczej wytłumaczyć jak tylko jego charakterem rozwojowym.
darmowy hosting obrazków
[Zagórów] Osada  miejska w stanie, jaki istniał do 1830 r. miała formę owalnicy zniekształconej przez regulację.
darmowy hosting obrazków
[Zagórów] Rozwój terytorialny miasteczka odbywa się obecnie jak i poprzednio wzdłuż krawędzi wzniesienia w kierunkach wschodnim i zachodnim oraz częściowo w kierunku pól, gdzie na dawnym targowisku zwierzęcym powstają zakłady użyteczności publicznej [...]
darmowy hosting obrazków
[Zagórów] Nie można również przypuszczać, że osiedle już w chwili założenia miało wielki plac o rozmiarach 105 x 450 m licząc od wschodniej pierzei dzisiejszego rynku w całej jego szerokości...
darmowy hosting obrazków
...aż do kościoła, gdyż jest to rozmiar nie spotykany w tym typie miasteczek.
darmowy hosting obrazków
Zagórów mógł mógł być nazywany jeszcze w połowie XIII w. wsią, mimo, że spełniał już funkcję osady handlowej.
darmowy hosting obrazków
[Zagórów] obok siebie występowały funkcje rolnicze i handlowe.
darmowy hosting obrazków
Ludność wiejska przybywająca do miasteczka wynajmowała mieszkania lub budowala na przedmieściach jedno i dwuizbowe domki z takich materiałów, jakie były dostępne na miejscu.
darmowy hosting obrazków
W ten sposób przenikające ze wsi do miasteczek formy architektoniczne nadały  podmiejskiemu budownictwu małomiasteczkowemu charakter wiejski i utrzymywały w nim aż do pierwszej wojny światowej regionalne ludowe tradycje.
darmowy hosting obrazków
Na marginesie tej sprawy można bez przesady powiedzieć, ze tradycyjne formy wielkopolskiej wsi utrzymywały się tą drogą dłużej w miasteczkach niż w osiedlach wiejskich...
darmowy hosting obrazków
Zmniejszanie się liczby ludności zatrudnionej w produkcji rolnej na skutek przejścia na system gospodarki spółdzielczej i podniesienia techniki rolniczej, zagęszczenie sieci usług związane z rozwojem życia gospodarczego oraz kulturalnego ludności wiejskiej, planowe powiązanie gospodarki państwowej i spółdzielczej w dziedzinie rolnictwa, przemysłu i handlu i wreszcie - dalsze uprzemyslowienie kraju -przyczynią się do zmiany struktury zawodowej ludności obszarów rolnych.
darmowy hosting obrazków

darmowy hosting obrazków

Wszystkie cytaty pochodzą z książki: L. F. Tłoczek, Miasteczka rolnicze w Wielkopolsce, wyd. Instytut Urbanistyki i Architektury, seria: Budownictwo i Architektura, Warszawa 1955.
Pisownia i interpunkcja oryginalna.


Załóż bloga

Archiwum

2018
październik
wrzesień
sierpień
lipiec
czerwiec
maj
kwiecień
marzec
luty
styczeń
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007

Linki
Kirkuty polskie
Sztetl
Mezuzy
Nepomuki
Leszek Andzel - rowerem po świecie

Księga gości


Napisz do mnie.




Nakarm głodne dziecko 
- wejdź na stronę www.Pajacyk.pl

http://www.nigdywiecej.org

Creative Commons License
Wszystkie zdjęcia na tej stronie są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 2.5 Polska.

powered by Ownlog.com & Fotolog.pl